Zobacz także: bibliografia | epoki literackie | ćw. ort./gram. | prezentacje maturalne | testy | teoria | wypracowania | wulkan
Opracowanie składa się z punktów: epoka, biografia autora (krótka), geneza dzieła, budowa utworu, czas i miejsce akcji, bohaterowie, streszczenie szczegółowe, interpretacja i charakterystyka postaci. Można je pobrać w postaci mbooka lub pdf do druku.

EPOKA

Pozytywizm

BIOGRAFIA AUTORA

Bolesław Prus (Aleksander Głowacki herbu Prus I) żył w latach 1847-1912. Debiutował „Szkicami warszawskimi” w 1874 r. Pracował jako dziennikarz, pisał felietony do pism „Niwa”, „Opiekun Domowy”, „Mucha”, „Kurier Warszawski”, „Ateneum”, „Nowiny”, „Kurier Codzienny”. Zasłynął z nowel „Kamizelka”, „On”, ale przede wszystkim z powieści „Placówka” (1885), „Lalka” (1887-8) i „Faraon” (1895).

GENEZA DZIEŁA

Powieść w dwóch tomach powstawała i była drukowana w „Kurierze codziennym” w latach 1887-1888. Tytuł pochodzi od wydarzenia opisanego w powieści, kiedy to Krzeszowska oskarża Stawską o kradzież lalki (Tom II, rozdział VIII). Ma też związek z ukazanymi postaciami kobiecymi, w tym Izabeli Łęckiej, określanej mianem lalki przez prezesową Zasławską (Tom II, rozdział VI).

BUDOWA UTWORU

Powieść została podzielona na 2 tomy: Tom I ma 21 rozdziałów, Tom II ma ich 17, łącznie 38 rozdziałów, z których każdy ma swój tytuł poza ostatnim zatytułowanym „...?...”. Utwór posiada dwóch narratorów, odautorskiego wszechwiedzącego i narratora pamiętników starego subiekta, a jest nim Rzecki. Czasem narrator Rzecki nie wie lub jeszcze nie zna prawdy, lecz się jej domyśla na swój sposób.

CZAS I MIEJSCE AKCJI

Akcja dzieła rozgrywa się w latach 1878-1879 i trwa niecałe 2 lata. W pamiętnikach subiekta Rzecki wraca pamięcią do wydarzeń znanych mu z opowieści ojca, dotyczą one kampanii Napoleona, zatem pierwszych dziesięcioleci XIX wieku, młodości Rzeckiego z lat 30-tych i kampanii węgierskiej z wiosny ludów w okresie lat 1846-7 aż do roku 1853, kiedy powraca do Warszawy (Tom I, rozdział X). Mowa jest także o udziale patriotów w powstaniu styczniowym w latach 1863-4 i powrocie z zesłania Wokulskiego w roku 1870 (Tom I, rozdział XX).

Można powiedzieć zatem, iż czas fabularny, umiejscowienie akcji rozciąga się na pół wieku, od dzieciństwa Ignacego Rzeckiego po końcowe lata 70-te; po 1.09.1879 r. na życzenie Wokulskiego rejent odczytał testamentu Wokulskiego. W październiku też umiera Rzecki. Miejsca akcji to przede wszystkim Warszawa, Paryż, Zasław, Zasławek, Skierniewice, a w Warszawie Podwale, Krakowskie Przedmieście, Łazienki, Powiśle, Aleje Ujazdowskie.

BOHATEROWIE

Pierwszoplanowi: Stanisław Wokulski- (46l.) szlachcic, kupiec, zakochany w Łęckiej; Ignacy Rzecki- (ponad 60l.) mieszczanin, subiekt; Julian Ochocki- (ok. 30l.) arystokrata, naukowiec; Tomasz Łęcki- (ponad 60l.) arystokrata, hrabia, ojciec Izabeli; Izabela Łęcka- (25l.) arystokratka, hrabina; Joanna- arystokratka, hrabina Karolowa, krewna Tomasza Łęckiego, ciotka Izabeli; Baronostwo Krzeszowscy- arystokraci, skłócone małżeństwo; Michał Szuman- lekarz, przyjaciel Wokulskiego i Rzeckiego; książę- arystokrata, największy autorytet dla szlachty.

Drugoplanowi:
Zasławska- (ponad 70l.) arystokratka, prezesowa, starsza pani, która kochała się za młodu w wuju Wokulskiego; Izabela Wąsowska- (30l.) arystokratka, wdowa, kuzynka Łęckiej; Helena Stawska, Misiewiczowa- matka Stawskiej, Helunia- córka Stawskiej; Wirski- zarządca kamienicy Łęckich; Mraczewski, Klejn, Lisiecki, August Katz- subiekci; Dalski- arystokrata, baron, starzec zakochany w Ewelinie Janockiej i jej mąż, wcześniej konkurent do ręki Izabeli; marszałek- arystokrata, starzec, konkurent do ręki Izabeli.

Epizodyczni:
Hopfer- niemiecki kupiec, Kasia Hopfer- jego córka zakochana w Wokulskim; Jan i Franc Minclowie- bracia, mieszczanie i kupcy niemieccy; Małgorzata Mincel- wdowa po Janie Minclu, zmarła żona Wokulskiego; Malborg, Szastalski, Niwiński- (ok. 30l.) arystokraci, konkurenci do ręki Izabeli; Henryk Szlangbaum i jego ojciec- kupcy żydowscy; pani Meliton- swatka; Maruszewicz- oszust na usługach Krzeszowskiego; Węgrowicz, Deklewski, Szprot- koledzy Rzeckiego; Suzin; Węgiełek, Wysocki, Marianna- pomógł im Wokulski; Patkiewicz, Maleski- studenci.


Opracowanie zawiera 22 strony A4. Zobacz początek streszczenia >>>
Lalka - mbook

Dodano: 10.02.2009 r.